Uyku bozuklukları, bir kişinin dinlendirici uykuya dalmasını engelleyen durumlardır ve sonuç olarak gündüz uyku hali ve işlev bozukluğuna neden olabilir. Yaklaşık seksen farklı uyku bozukluğu türü vardır. 

En önemli uyku bozuklukları:

Uykusuzluk Hastalığı (İnsomnia) Nedir?

Uykusuzluk, insanların uykuya dalmakta veya uyumakta zorluk çektiği uyku bozukluğudur. Uykusuzluk çeken kişilerde aşağıdaki belirtilerden bir veya daha fazlası vardır:

  • Uykuya dalmada güçlük
  • Gece sık sık uyanmak ve tekrar uykuya dalmakta güçlük çekmek
  • Sabah çok erken kalkmak
  • Kalitesiz uyku
  • Yorgunluk gibi problemler yaşamak; uykululuk; ruh hali, konsantrasyon ile ilgili sorunlar; iyi uyuyamamadan dolayı işyerinde veya araba kullanırken vb. kazalar

Uykusuzluk ne kadar sürdüğü ve ne sıklıkta meydana geldiğine göre değişir. Yetişkinlerin yaklaşık yüzde 50’si ara sıra uykusuzluk çekiyor ve her 10 kişiden 1’i kronik uykusuzluk çekiyor. Uykusuzluk kendiliğinden ortaya çıkabilir veya tıbbi veya psikiyatrik durumlarla ilişkilendirilebilir. Uykusuzluk kısa süreli olabilir (akut uykusuzluk) veya uzun sürebilir (kronik uykusuzluk). Bir kişinin uyku problemi yaşamadığı dönemlerde de gelip gidebilir. Akut uykusuzluk bir geceden birkaç haftaya kadar sürebilir. Uykusuzluk, bir kişi bir ay veya daha uzun süre haftada en az üç gece uykusuzluk çekiyorsa kronik olarak adlandırılır.

Uyku Apnesi Nedir?

Uyku apnesi, bir kişinin uyku sırasında nefes alması kesintiye uğradığında ortaya çıkan potansiyel olarak ciddi bir uyku bozukluğudur. Tedavi edilmeyen uyku apnesi olan kişiler uykuları sırasında tekrar tekrar nefes almayı bırakırlar.

İki tür uyku apnesi vardır: obstrüktif ve merkezi.

  • Obstrüktif uyku apnesi, ikisinden daha yaygın olanıdır. Genellikle uyku sırasında boğazın arkasındaki yumuşak doku çöktüğü zaman hava yolunun tıkanmasından kaynaklanır. Semptomları arasında horlama, gündüz uykululuğu, yorgunluk, uyku sırasında huzursuzluk, uyurken nefes nefese kalma ve konsantrasyon güçlüğü yer alabilir.
  • Merkezi uyku apnesinde, hava yolu tıkanmaz, ancak beyin vücuda nefes almasını söyleyemez. Bu tip, merkezi sinir sisteminin işlevi ile ilgili olduğu için merkezi apne olarak adlandırılır. İnsanlar nefes almak için nefessiz kalabilir, ancak çoğunlukla gece boyunca tekrarlayan uyanmaları rapor ederler.

Huzursuz Bacak Sendromu Nedir?

Huzursuz bacak sendromu, bacakları hareket ettirmek için yoğun ve genellikle karşı konulamaz bir dürtüye neden olan bir uyku bozukluğudur. Bu his, yatakta uzanma, araba kullanma veya tiyatroda olduğu gibi uzun süre oturma gibi istirahatle oluşur. Huzursuz bacak sendromu tipik olarak akşamları meydana gelir ve uykuya dalmayı ve uykuda kalmayı zorlaştırır. Gündüz uykululuk, sinirlilik ve konsantrasyon problemleriyle ilişkilendirilebilir. Genellikle, insanlar rahatsızlık hissini hafifletmek için etrafta dolaşmak ve bacaklarını sallamak isterler.

Narkolepsi Nedir?

Narkolepsi, uyku ve uyanıklığın kontrolünü etkileyen nörolojik bir uyku düzenleme bozukluğudur. Narkolepsi hastaları gündüz aşırı uyku hali ve gündüzleri aralıklı, kontrol edilemeyen uykuya dalma nöbetleri yaşarlar. Bu ani uyku atakları günün herhangi bir saatinde her türlü aktivite sırasında ortaya çıkabilir. Narkolepsili bazı hastalar, kahkaha veya başka duygularla ani kas güçsüzlüğü yaşarlar.

Advertisement. Scroll to continue reading.

Narkolepsi genellikle 15-25 yaşları arasında başlar, ancak her yaşta ortaya çıkabilir. Çoğu durumda narkolepsi teşhis edilmez ve bu nedenle tedavi edilmez.

Uyku Bozuklukları Nasıl Teşhis Edilir?

Uyku bozukluğunuz olduğundan şüpheleniyorsanız, belirtilerinizi birinci basamak doktorunuzla görüşün. Fiziksel bir muayene yapabilir ve uykuda yaşadığınız zorlukları belirlemenize yardımcı olabilir. İki hafta uyku günlüğü tutmak doktorunuza yardımcı olabilir. Bazı hastalıklar uyku bozukluğuna neden olabilir, bu nedenle doktorunuz diğer koşulları ekarte etmek için testler isteyebilir.

Doktorunuz bir uyku bozukluğunuz olduğundan şüphelenirse, sizi bir uyku bozukluğu kliniğine sevk edebilir. Bir uyku uzmanı semptomlarınızı gözden geçirecek ve bir uyku çalışmasına girmenizi önerebilir.

Uyku çalışması veya polisomnogram, siz uyurken belirli fiziksel aktiviteleri elektronik olarak ileten ve kaydeden çok bileşenli bir testtir. Uyku çalışması, seçilmiş hastalar için evde (evde uyku testi) yapılabilir. Kayıtlar, uyku bozukluğunuz olup olmadığını belirlemek için kalifiye bir doktor tarafından analiz edilen veriler haline gelir.